Hoofdstuk 3
Bewoners (eigenaren)
Hoofdstuk 3
Bewoners (eigenaren)
Introductie
Voor het opstellen van een realistisch wijkuitvoeringsplan is actuele en woninggerichte informatie nodig. Voor iedere woning in de wijk is al basisinformatie beschikbaar via open databronnen, zoals woningtype, bouwjaar en globale energiekenmerken. Deze gegevens geven echter geen volledig beeld van het daadwerkelijke gebruik en de huidige staat van woningen.
Daarom zijn bewoners uitgenodigd om aanvullende gegevens te delen via de BuurtWarmteWijzer. Met deze bewonersdata wordt de beschikbare open data verrijkt met informatie over onder andere gedrag, reeds genomen maatregelen en specifieke kenmerken van de woning die niet zichtbaar zijn in openbare registraties.
Manier van afname
Alle huishoudens in de wijk hebben een startbrief ontvangen met een unieke persoonlijke code. Met deze code krijgen bewoners toegang tot de BuurtWarmteWijzer.
De vragen worden digitaal en stapsgewijs aangeboden in een chat‑achtige vorm. De inhoud van de vragen is afgestemd op het type woning. Zo krijgen bewoners van een appartement andere vragen dan bewoners van een rijwoning of vrijstaande woning. Hierdoor sluit de vragenlijst beter aan op de woonsituatie en blijft de belasting voor bewoners beperkt.
Periode van dataverzameling
De dataverzameling vindt plaats van oktober 2024 tot en met oktober 2025. Deze ruime periode biedt bewoners de mogelijkheid om op een voor hen passend moment deel te nemen en maakt het mogelijk om ook later instromende bewoners te betrekken.
Herkenbaar gezicht uit de wijk
Om het proces herkenbaar en laagdrempelig te houden, is gekozen voor een zichtbaar aanspreekpunt uit de wijk. In deze wijk vervult John Pape, lid van de werkgroep BuurtWarmte Achterwillens, deze rol. Hij is voor bewoners een herkenbaar gezicht en aanspreekpunt gedurende het proces.
Welkom op de BuurtWarmteWijzer-app! Ik ben John Pape, lid van de werkgroep BuurtWarmte Achterwillens
Voorbeeld van een welkomstbericht in de BuurtWarmteWijzer-app.
Deelname
Afbakening doelgroep
Binnen de wijk zijn in totaal circa 2.007 objecten geregistreerd, waarvan het overgrote deel woningen betreft. Een deel van deze woningen valt onder woningcorporaties of verhuurders die een eigen traject volgen binnen de warmtetransitie. Deze woningen maken geen gebruik van de BuurtWarmteWijzer‑app.
Voor de BuurtWarmteWijzer zijn daarom 1.258 particuliere woningen uitgenodigd om deel te nemen via de app.
Deelname aan de BuurtWarmteWijzer
Van de 1.258 particuliere woningen hebben 396 huishoudens deelgenomen aan de BuurtWarmteWijzer. Dit komt overeen met een deelname van ongeveer een derde van de uitgenodigde doelgroep.
Deze deelname vormt een brede basis voor het verzamelen van woninggerichte informatie en bewonersinzichten.
Het figuur toont het aandeel deelnemers en niet-deelnemers binnen de particuliere woningen in de wijk.
Aandeel deelnemers en niet-deelnemers binnen de particuliere woningen
Trechterdiagram: aantallen deelnemers per stap in de flow.
Opzet van de vragenlijst en voortgang
De vragenlijst binnen de BuurtWarmteWijzer is opgebouwd uit meerdere overzichtelijke onderdelen, die bewoners stap voor stap kunnen doorlopen. Bewoners kunnen het invullen op elk moment onderbreken en later hervatten.
De vragen zijn gegroepeerd in logische blokken, zoals:
- onboarding en algemene informatie
- woninggegevens
- persoonlijk waardes en gedrag
Om bewoners te stimuleren verder te gaan, werken zij met een systeem van medailles. Per afgerond onderdeel verdienen bewoners een medaille. Dit maakt de voortgang zichtbaar en nodigt uit om aanvullende onderdelen te doorlopen, zonder dat dit verplicht is.
De voortgang laat zien dat:
- vrijwel alle deelnemers die starten, ook de onboarding afronden
- een groot deel doorgaat met het invullen van woninggegevens
- een deel van de deelnemers ook vragen over persoonlijk gedrag invult
Deze afname per stap is passend bij de vrijwillige en modulaire opzet van de vragenlijst.
Wat vindt de buurt belangrijk
Om inzicht te krijgen in wat bewoners belangrijk vinden bij de overgang naar een aardgasvrije warmtevoorziening, zijn bewoners gevraagd om verschillende waarden tegen elkaar af te wegen. Deelnemers kregen hierbij een vast aantal punten om te verdelen over onderwerpen zoals kosten, comfort en benodigde aanpassingen aan de woning. Dit maakt zichtbaar welke aspecten bewoners relatief het zwaarst laten meewegen.
Algemeen beeld
Uit de resultaten blijkt dat betaalbaarheid en comfort voor bewoners de belangrijkste aandachtspunten zijn. Over alle huishoudens heen worden de volgende aspecten het hoogst gewaardeerd:
- lage maandlasten
- comfort in de woning
- een zo laag mogelijke investering
- beperkte aanpassingen aan de woning
Ook energielasten spelen een duidelijke rol, terwijl onafhankelijkheid en ruimtegebruik gemiddeld minder zwaar worden meegewogen. Dit betekent niet dat deze aspecten onbelangrijk zijn, maar wel dat zij voor de meeste bewoners minder doorslaggevend zijn dan kosten en wooncomfort.
Verschillen tussen huishoudtypen
Hoewel het algemene beeld herkenbaar is voor de hele wijk, zijn er verschillen zichtbaar tussen huishoudtypen.
Eenpersoonshuishoudens hechten relatief veel waarde aan lage maandlasten en een lage investeringsdrempel. Ook het beperken van aanpassingen aan de woning wordt hier bovengemiddeld belangrijk gevonden.
Tweepersoonshuishoudens laten een evenwichtiger beeld zien, waarbij zowel comfort als investering en maandlasten een belangrijke rol spelen.
Gezinnen hechten sterk aan lage maandlasten, wat samenhangt met een hoger totaal energiegebruik. Comfort blijft belangrijk, maar investeringskosten en woningaanpassingen worden iets minder zwaar meegewogen.
Seniorenhuishoudens geven relatief veel gewicht aan comfort en onafhankelijkheid, naast betaalbaarheid. Ruimtegebruik speelt binnen deze groep duidelijk een kleinere rol.
Waardering aspecten warmtetransitie
Op basis van 316 huishoudens
Deelnemers hebben 40 punten verdeeld over 8 onderwerpen.
De categorie Overig bestaat uit huishoudens die op basis van omvang en leeftijdsopbouw niet eenduidig als gezin, senioren- of eenpersoonshuishouden kunnen worden geclassificeerd. Het betreft met name meerpersoonshuishoudens zonder minderjarige kinderen. Deze groep is bewust apart gehouden om aannames over levensfase en behoeften te vermijden.
Representativiteit
Doel en uitgangspunt
Bij het gebruik van bewonersdata is het van belang om zorgvuldig te beoordelen in hoeverre de deelnemers een afspiegeling vormen van de gehele wijk. In dit hoofdstuk is daarom onderzocht hoe de groep bewoners die heeft deelgenomen aan de BuurtWarmteWijzer zich verhoudt tot de totale groep particuliere woningen in de wijk.
De representativiteit is beoordeeld op basis van objectieve woningkenmerken die voor alle woningen beschikbaar zijn via open databronnen. Deze kenmerken zijn onafhankelijk van bewonersgedrag of deelnamebereidheid en vormen daarmee een geschikte basis om deelname te duiden.
Werkwijze
Voor de representativiteitsanalyse zijn twee datasets met elkaar vergeleken:
- alle particuliere woningen in de wijk
- de woningen waarvan bewoners hebben deelgenomen aan de BuurtWarmteWijzer
Op basis van de unieke woningidentificatie is vastgesteld welke woningen hebben meegedaan. Vervolgens is per kenmerk bekeken hoe de verdeling van deelnemende woningen zich verhoudt tot de totale particuliere woningvoorraad.
De analyse richt zich op drie kenmerken:
- woningtype
- bouwjaar
- energielabel
Deze kenmerken zijn gekozen omdat zij direct samenhangen met energiegebruik en mogelijke warmtetransitie-oplossingen.
Woningtype
Het figuur laat de verdeling zien van woningtypen binnen de totale particuliere woningvoorraad en binnen de groep deelnemende woningen. Hieruit blijkt dat de meest voorkomende woningtypen, zoals tussenwoningen en hoekwoningen, goed vertegenwoordigd zijn onder de deelnemers.
Grondgebonden woningen vormen het grootste deel van zowel de totale woningvoorraad als de deelnemersgroep. Meergezinswoningen zijn in verhouding minder vertegenwoordigd onder de deelnemers, wat verklaarbaar is gezien de andere eigendoms- en besluitvormingsstructuur binnen dit woningtype.
Verdeling woningtypen: alle particuliere woningen versus deelnemende woningen.
Verdeling bouwjaar (geclusterd): alle particuliere woningen versus deelnemende woningen.
Bouwjaar
In het figuur is de verdeling naar bouwjaar weergegeven, waarbij woningen zijn gegroepeerd in bouwperioden. De vergelijking laat zien dat de belangrijkste bouwperioden binnen de wijk ook onder de deelnemers goed zijn vertegenwoordigd.
Woningen uit de periode waarin het grootste deel van de wijk is gebouwd, vormen eveneens het grootste deel van de deelnemersgroep. Oudere en nieuwere bouwperioden zijn in iets mindere mate vertegenwoordigd, maar blijven zichtbaar aanwezig in de dataset.
Hierdoor bevat de bewonersdata informatie over verschillende bouwkundige en energetische uitgangssituaties.
Energielabel
Het figuur toont de verdeling van energielabels bij alle particuliere woningen en bij de deelnemende woningen. Deze analyse is uitsluitend gebaseerd op voorlopige energielabels uit open databronnen. Het gaat hierbij om geregistreerde, geschatte of uit open data afgeleide energielabels die beschikbaar zijn voordat bewoners aanvullende informatie hebben aangeleverd.
De in deze figuur gebruikte energielabels zijn niet aangepast op basis van de antwoorden van bewoners in de BuurtWarmteWijzer. Eventuele correcties of verfijningen van het energielabel op basis van bewonersinformatie worden pas besproken in latere hoofdstukken.
De vergelijking laat zien dat woningen met verschillende energetische uitgangssituaties deelnemen aan de BuurtWarmteWijzer. Woningen met een gunstiger energielabel zijn onder de deelnemers iets sterker vertegenwoordigd dan woningen met een lager label. Tegelijkertijd bestaat een substantieel deel van de deelnemers uit woningen met gemiddelde en lagere labels.
Dit betekent dat de deelnemersgroep, ook op basis van voorlopige energielabels, een brede spreiding kent en niet uitsluitend bestaat uit woningen die al vergaand zijn verduurzaamd.
Verdeling energielabel (geclusterd): alle particuliere woningen versus deelnemende woningen.
Conclusie representativiteit
Op basis van de vergelijking tussen de deelnemende woningen en de totale particuliere woningvoorraad kan worden geconcludeerd dat de bewonersdata uit de BuurtWarmteWijzer representatief is voor de wijk in termen van woningkenmerken.
De deelnemersgroep vertoont een vergelijkbare spreiding naar woningtype, bouwjaar en energielabel als de totale particuliere woningvoorraad. Alle relevante woningcategorieen en energetische uitgangssituaties zijn in de dataset aanwezig.
Deze representativiteit maakt het mogelijk om de verzamelde bewonersdata te gebruiken als betrouwbare basis voor verdere analyses en afwegingen binnen het wijkuitvoeringsplan. Eventuele verschillen in verdeling worden waar nodig betrokken bij de interpretatie van specifieke uitkomsten.
Benchmarking
Doel van benchmarking
Benchmarking geeft inzicht in hoe de wijk zich verhoudt tot andere wijken waar de BuurtWarmteWijzer is ingezet. Het doel van deze vergelijking is om de mate van bewonersdeelname in perspectief te plaatsen, niet om inhoudelijke uitkomsten tussen wijken te vergelijken.
Omdat wijken sterk van elkaar kunnen verschillen in omvang, samenstelling en procesaanpak, beperkt deze benchmarking zich tot een eenduidige en goed vergelijkbare indicator: het deelnamepercentage.
Benchmarkindicator: deelname aan de BuurtWarmteWijzer
Het deelnamepercentage geeft aan welk deel van de uitgenodigde particuliere woningen daadwerkelijk heeft deelgenomen aan de BuurtWarmteWijzer. Deze indicator is geschikt voor benchmarking omdat:
- de definitie van deelname uniform is,
- de uitnodigingswijze vergelijkbaar is,
- deelname in alle wijken vrijwillig is.
Voor deze wijk bedraagt het deelnamepercentage 31,5%. Ter vergelijking: het gemiddelde deelnamepercentage over alle BuurtWarmteWijzer-wijken bedraagt 26,1%.
Het figuur toont het deelnamepercentage van deze wijk in vergelijking met het gemiddelde van andere BuurtWarmteWijzer-wijken.
Deelnamepercentage: Achterwillens versus gemiddelde van andere BuurtWarmteWijzer-wijken.
Duiding
De deelname in deze wijk ligt boven het gemiddelde van andere wijken waar de BuurtWarmteWijzer is toegepast. Dit kan worden verklaard door een combinatie van bereidheid bij bewoners om mee te doen en de actieve inzet van de werkgroep op communicatie, zichtbaarheid en persoonlijke benadering.
Het benchmarkingresultaat zegt nadrukkelijk geen uitspraak over inhoudelijke voorkeuren of technische oplossingen, maar geeft wel aan dat het bereik en de betrokkenheid in deze wijk relatief sterk zijn in vergelijking met andere wijken.
Afbakening
De benchmarking is beperkt tot deelname. Voor andere aspecten, zoals energiegebruik, isolatiestatus of voorkeursrichtingen, is benchmarking tussen wijken minder zinvol vanwege verschillen in woningvoorraad, context en procesfase. Deze gegevens worden daarom uitsluitend wijkgericht geinterpreteerd.
Activiteiten
Naast het digitale BuurtWarmteWijzer-proces zijn in de wijk aanvullende activiteiten georganiseerd. Deze activiteiten stonden los van het invullen van de app, maar sloten inhoudelijk aan op het bredere proces van de warmtetransitie.
De activiteiten vonden voornamelijk offline plaats en hadden als doel:
- het vergroten van kennis en begrip bij bewoners over de warmtetransitie en mogelijke oplossingen,
- het versterken van betrokkenheid en draagvlak in de wijk,
- het bieden van ruimte voor ontmoeting, vragen en gesprek tussen bewoners onderling en met de werkgroep.
Op deze manier vormden de activiteiten een belangrijke aanvulling op het digitale traject en droegen zij bij aan een breed en zorgvuldig participatieproces in de wijk.
Hieronder volgt een overzicht van de georganiseerde activiteiten.
8 nov 2025
Duurzaamheidsmarkt
Met de leden van de werkgroep BuurtWarmte Achterwillens kunt u er een praatje maken over wat je bezig houdt; vooral als je denkt aan een aardgasvrij Achterwillens. Kom kennismaken met wat we allemaal gedaan hebben en wat we nog van plan zijn. Kom langs met vragen en bespreek je voorkeuren, ervaringen en wensen. Wij leren er graag van!Lees meer
8 juli 2025
Bewonersavond Slagenbuurt
Dronepiloot Marc en kierenjager Antonie verzorgen met de werkgroep Buurtwarmte Achterwillens een avond over warmteverlies bij woningen in de Slagenbuurt.Lees meer
23 juni 2025
Kierenjacht met blaasdeurtest in Slagenbuurt
In de aanloop naar de bewonersavond Slagenbuurt op 8 juli aanstaande, organiseert de werkgroep BuurtWarmte Achterwillens een kierenjacht bij drie woningen. Lees meer
17 mei 2025
Energieloket
Komende zaterdag kunt u live met ons bijpraten over BuurtWarmte Achterwillens. U kunt terecht bij ons met al uw vragen en plannen over isolatie, ventilatie en andere warmtebronnen dan aardgas.Lees meer
20 feb 2025
Warmtescan informatie avond
In januari zijn er met een drone warmtescans van de woningen in onze wijk gemaakt. De duizenden infra-rood foto's zijn verwerkt in 3D opnames die voor de wijk een beeld geven van de warmtelekken. Velen hebben de scans al bekeken, maar wat is er allemaal te zien is op deze 3D-opnamen? Wat kan er aan…Lees meer
20 jan 2025
Warmtescan
Vanaf 21.00 uur vanavond, 20 januari, maakt de drone weer warmtescan opnames. Het blauw gerande en het aansluitende oranje deel op de plattegrond hieronder zijn aan de beurt.Lees meer
Okt 2024
Poster raamactie
Word jij één van de winnaars van een € 100,- waardebon? Als je vóór zaterdagochtend 12 oktober 2024 de poster voor je raam hangt én ook nog de buurtwarmtewijzer volledig hebt ingevuld, dan maak je daar kans op. Lees meer
mrt 2024
Achterwillens aan de slag met BuurtWarmteWijzer
Huiseigenaren worden via de BuurtWarmteWijzer-app die bij de methode hoort betrokken bij dit onderzoek. Vanaf maart ontvangen woningeigenaren een persoonlijke brief van de gemeente Gouda met een inlogcode voor deze applicatie.Lees meer
mrt 2024
sep 2024
mrt 2025
sep 2025
mrt 2026
sep 2026
jan 2027
mrt 2024
sep 2024
mrt 2025
sep 2025
mrt 2026
sep 2026
jan 2027
Hoofdstuk 3: Bewoners (eigenaren) is tot stand gekomen na de afronding van BWW stap 2: Inbreng van deelnemers.