Warmteprogramma

Warmtetransitie en positionering van Achterwillens

De gemeente Gouda heeft een Warmtetransitievisie opgesteld, die richting geeft aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving op weg naar een aardgasvrije en CO₂-neutrale gemeente in 2040. Deze visie vormt de voorloper van het gemeentelijke warmteprogramma en beschrijft per gebied de meest kansrijke strategische oplossingsrichtingen. Het betreft hierbij strategische voorkeursoplossingen op basis van nationale kosten. Deze zijn richtinggevend van aard en vormen geen definitief besluit over de uiteindelijke warmtevoorziening per woning of gebouw.

Binnen de Warmtetransitievisie vallen twee gebieden binnen het onderzoeksgebied Achterwillens:

1. Middenwillens en Goudse Hout
2. Oud Achterwillens

Middenwillens en Goudse Hout

Voor het gebied Middenwillens en Goudse Hout heeft de gemeente de voorkeur voor individuele warmteoplossingen per woning of gebouw. Deze oplossingsrichting wordt als logisch en kansrijk aangemerkt gezien de kenmerken van het gebied, zoals de variatie in woningtypen, eigendomssituaties en natuurlijke investeringsmomenten.

Oud Achterwillens

Voor Oud Achterwillens ziet de gemeente mogelijkheden om de warmtetransitie in de toekomst meer gebiedsgericht te benaderen. In dit deelgebied kunnen zich aanhaakmomenten voordoen die kansen bieden voor gezamenlijke verduurzaming, zoals onderhoud of vervanging van aardgasleidingen, grootschalig onderhoud of renovaties door woningcorporaties en andere geplande ingrepen in de openbare ruimte.

Deze ontwikkelingen maken het mogelijk om zowel collectieve als individuele warmteopties nader te verkennen. De voorkeur van de gemeente gaat hier uit naar een oplossingsrichting die ruimte laat voor meerdere technische varianten, afhankelijk van de lokale omstandigheden en de uitkomsten van vervolgonderzoek.

Beschrijving gebied

Afbakening

Hieronder geven we aan op welk gebied het uitvoeringsplan van toepassing gaat zijn. Daarmee is het voor de bewoners, ondernemers en andere gebouweigenaren duidelijk of hun woning of gebouw onder dit uitvoeringsplan valt.

Bebouwing - Bouwjaren

Achterwillens is een wijk met een gevarieerde bebouwingsstructuur, die in meerdere perioden tot stand is gekomen. Een relatief groot deel van de bebouwing stamt uit de vooroorlogse periode, met ruim tweehonderd gebouwen van vóór 1945. Deze oudere panden vormen op verschillende plekken nog herkenbare structuren binnen de wijk.

Na de Tweede Wereldoorlog vond een duidelijke uitbreidingsfase plaats. In de periode 1945-1965 is een aanzienlijk aantal gebouwen gerealiseerd, wat wijst op een sterke naoorlogse ontwikkeling en verdichting. De daaropvolgende decennia, met name de late jaren '60 en '70, kenden slechts beperkte toevoegingen.

De grootste groeifase vond plaats in de jaren '80 en begin jaren '90, waarin een groot aantal gebouwen is toegevoegd. Deze periode bepaalt in belangrijke mate het huidige ruimtelijke beeld van Achterwillens. In de decennia daarna is de wijk verder aangevuld met kleinschaligere ontwikkelingen, verspreid over verschillende bouwperioden vanaf de jaren '90 tot en met recente jaren na 2018. Hierdoor is sprake van een wijk met een duidelijke gelaagdheid in bouwtijd en uitstraling.

Bebouwing - Functies & Gebruiksdoel

Achterwillens is een overwegend woonwijk met een beperkt aantal nevenfuncties. Het merendeel van de bebouwing heeft een woonfunctie: bijna tweeduizend gebouwen worden primair gebruikt voor wonen. Daarnaast is sprake van een kleine mix aan utiliteitsfuncties. Het gaat hierbij onder meer om enkele gebouwen met een bijeenkomstfunctie, voorzieningen voor onderwijs en sport, een beperkt aantal kantoren en winkels en enkele locaties met een gezondheidszorgfunctie. Ook zijn er enkele panden met een industriefunctie, die kleinschalig en functiegebonden zijn. Deze zijn verspreid gelegen en hebben geen dominante invloed op het karakter van de wijk.

De woningvoorraad van Achterwillens bestaat hoofdzakelijk uit grondgebonden woningen. Met name tussenwoningen en kopwoningen vormen samen een groot deel van het totaal. Daarnaast is er een substantieel aandeel meergezinswoningen (appartementen), aangevuld met een kleiner aantal vrijstaande woningen. Deze variatie zorgt voor een gedifferentieerd straatbeeld en een divers woonmilieu.

Directe Stakeholders

Eigendomssituiatie

Dit uitvoeringsplan komt tot stand in samenwerking tussen de gemeente, bewoners, partnerorganisaties, ondernemers en andere gebouweigenaren in het gebied. Deze brede betrokkenheid sluit aan bij het diverse karakter van de wijk en vormt een belangrijke basis voor de verdere uitwerking en uitvoering van de warmtetransitie.

De eigendomssituatie in het gebied is gemengd. Een aanzienlijk deel van de woningen is in particulier eigendom. Daarnaast hebben woningcorporaties, waaronder Mozaïek Wonen en Woonpartners Midden-Holland, een belangrijk aandeel in de woningvoorraad. Ook is een kleiner deel van de woningen in gebruik als particuliere huur. Deze eigendomsverdeling zorgt voor een gevarieerde bewoners- en gebruikerssamenstelling en vraagt om een aanpak die rekening houdt met verschillende perspectieven, belangen en beslismomenten.

Woningcorporaties

Woningcorporaties spelen een belangrijke rol in de warmtetransitie van het gebied. In Achterwillens hebben Mozaïek Wonen (373 woningen) en Woonpartners Midden‑Holland (277 woningen) gezamenlijk een aanzienlijk deel van de woningvoorraad in bezit (~32%). Door deze positie zijn zij een belangrijke partner bij het realiseren van een eventuele grootschalige collectieve oplossing.

Overige stakeholders

Netbeheerders gas en elektriciteit

Een belangrijke groep overige stakeholders betreft de netbeheerders voor gas en elektriciteit. In de gemeente Gouda, en daarmee ook in Achterwillens, is Stedin Netbeheer verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van zowel het elektriciteitsnet als het regionale gasnet. Stedin draagt zorg voor de veiligheid, betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid van deze netten, en is tevens verantwoordelijk voor eventuele aanpassingen, verzwaringen of het buiten gebruik stellen van infrastructuur.

Ontwikkelingen zoals het afbouwen van het aardgasnet, de toenemende behoefte aan elektrische netcapaciteit (bijvoorbeeld door warmtepompen en elektrisch koken) en het aansluiten van alternatieve warmteoplossingen vragen om tijdige en structurele afstemming met de netbeheerder. De investerings‑ en onderhoudsplanningen van Stedin vormen daarbij een belangrijke randvoorwaarde voor de haalbaarheid, planning en fasering van maatregelen binnen het uitvoeringsplan. Dit geldt in het bijzonder in een stedelijke context zoals Gouda, waar de beschikbare ruimte in de ondergrond beperkt is en werkzaamheden zorgvuldig moeten worden afgestemd met andere ingrepen in de openbare ruimte.